طلوع عصر هوش مصنوعی (AI) به طور اساسی چشمانداز دانش را دگرگون کرده و خواستار تحولی ریشهای در نقش دانشگاهها شده است. این مؤسسات دیگر صرفاً مخازن خرد گذشته یا تنها انتقالدهندگان برنامههای درسی تثبیتشده نیستند. در عوض، آنها به سرعت در حال تکامل به مراکز پژوهشی پویا هستند که در خط مقدم نوآوری و تولید دانش در دورهای قرار دارند که با پیشرفتهای تکنولوژیکی بیسابقه و چرخههای دانش سرسامآور کوتاه تعریف میشود.
از لحاظ تاریخی، دانشگاهها عمدتاً به عنوان سنگرهای آموزش عمل میکردند و دانش موجود را حفظ و منتشر میکردند. وظیفه اصلی آنها آموزش نسل بعدی متخصصان بود که بر نظریهها و شیوههای تثبیتشده استوار بودند. در حالی که پژوهش همیشه نقشی ایفا میکرد، اغلب یک فعالیت ثانویه بود که در کنار مأموریت اصلی آموزش وجود داشت. این مدل، اگرچه برای قرنها مؤثر بود، اما به طور فزایندهای برای خواستههای قرن بیست و یکم نامناسب است.
تأثیر فراگیر هوش مصنوعی عصری را آغاز کرده است که در آن اطلاعات با سرعت تصاعدی تولید و تکامل مییابند. مفاهیمی که دیروز پیشرفته بودند، ممکن است فردا منسوخ شوند. این چرخش سریع دانش نیازمند رویکردی فعال و تطبیقپذیر از سوی مؤسسات آکادمیک است. دانشگاهها نه تنها باید با این تغییرات همگام شوند، بلکه باید فعالانه آنها را هدایت کنند. این ضرورت تغییر آنها را به سوی تبدیل شدن به قطبهای پژوهشی محوری تسریع کرده است.
در این پارادایم جدید، دانشگاهها به (محل رشد و پرورش) کشف تبدیل میشوند، جایی که تیمهای بینرشتهای از ابزارهای پیشرفته هوش مصنوعی برای مقابله با چالشهای پیچیده جهانی استفاده میکنند. تمرکز از صرفاً درک آنچه شناخته شده است به کاوش فعالانه ناشناخته تغییر کرده است. پژوهش، که زمانی یک فعالیت مکمل بود، اکنون در هویت دانشگاه مرکزی است و استعدادهای برتر را جذب میکند و بودجه را تأمین میکند. این تغییر در برنامه درسی نیز منعکس شده است، جایی که رشتههای سنتی در حال بازنگری هستند و رشتههای جدید و تخصصی مستقیماً مرتبط با هوش مصنوعی و علم داده در حال ظهور هستند.
علاوه بر این، چرخه سریع دانش به این معنی است که یافتههای پژوهشی دیگر برای سالها به مجلات دانشگاهی محدود نمیشوند. تأکید فزایندهای بر انتقال دانش و کاربرد عملی وجود دارد، با همکاری فعال دانشگاهها با صنعت و دولت برای آوردن نوآوریها از آزمایشگاه به جامعه با سرعت شتابزده. این رابطه همزیستی یک اکوسیستم پر جنب و جوش از نوآوری را پرورش میدهد، جایی که پیشرفتهای نظری به سرعت به راهحلهای دنیای واقعی تبدیل میشوند.
با این حال، این تحول بدون چالش نیست. دانشگاهها باید با نیاز به سرمایهگذاری مستمر در زیرساختهای پیشرفته، جذب و حفظ پژوهشگران در سطح جهانی در یک بازار جهانی بسیار رقابتی، و تطبیق ساختارهای اداری برای حمایت از ابتکارات پژوهشی سریع دست و پنجه نرم کنند. تعریف «عضو هیئت علمی» در حال تکامل است و نه تنها شامل مربیان، بلکه پژوهشگران و نوآوران پرکار را نیز در بر میگیرد.
در نتیجه، سفر دانشگاه از یک جایگاه سنتی یادگیری به یک نیروگاه پژوهشی پویا، یک تکامل اجتنابناپذیر و ضروری در عصر هوش مصنوعی است. این تغییر فقط در مورد پذیرش فناوریهای جدید نیست؛ بلکه در مورد بازتعریف اساسی هدف آنها است – تبدیل شدن به موتورهای دانش جدید، پیشرفت، و آمادهسازی جامعه برای آیندهای که با تغییرات تکنولوژیکی همیشه شتابدهنده شکل میگیرد. دانشگاههایی که این تحول را به مؤثرترین شکل ممکن میپذیرند، در دهههای آینده نیز به پیشتازی و شکلدهی جهان ادامه خواهند داد.
واهب 
بیان دیدگاه