بازار اجاره مسکن در سالهای اخیر با چالشهایی همچون افزایش شدید قیمتها، کمبود عرضه واحدهای استیجاری و کاهش امنیت سکونت مستأجران مواجه بوده است. یکی از راهکارهای نوین و پایدار برای پاسخ به این چالشها، صدور جواز ساخت مسکن استیجاری همراه با وامهای بلندمدت و بهره سوبسیدی برای مالکانی است که با هدف اجارهداری حرفهای و بلندمدت سرمایهگذاری میکنند. این سیاست میتواند ضمن افزایش عرضه، ثبات بازار و امنیت سکونتی را تقویت کند.
۱. ضرورت توسعه مسکن استیجاری
رشد جمعیت شهری، کاهش توان خرید مسکن و افزایش مهاجرت به شهرهای بزرگ موجب شده بخش قابل توجهی از خانوارها به اجارهنشینی بلندمدت روی آورند. در چنین شرایطی، اتکای صرف به بازار آزاد و ساختوسازهای کوتاهمدت پاسخگوی نیاز جامعه نیست. مسکن استیجاری هدفمند، بهعنوان یک بخش مستقل از بازار مسکن، میتواند شکاف موجود را پر کند.
۲. مفهوم جواز ساخت مسکن استیجاری
جواز ساخت مسکن استیجاری، مجوزی ویژه است که به سازندگان و سرمایهگذارانی اعطا میشود که متعهد میشوند واحدهای احداثشده را برای مدت نامحدود یا بسیار طولانی صرفاً به اجاره اختصاص دهند. این جواز میتواند شامل مزایای خاصی نظیر:
تراکم تشویقی
کاهش یا معافیت عوارض ساخت
اولویت در تخصیص زمین یا کاربری مناسب
باشد.
۳. نقش وام بلندمدت با بهره سوبسیدی
سرمایهگذاری در مسکن استیجاری بدون حمایت مالی دولت، بهدلیل بازگشت سرمایه تدریجی، برای بخش خصوصی جذابیت کافی ندارد. وامهای بلندمدت (۲۰ تا ۳۰ ساله) با نرخ بهره سوبسیدی میتوانند:
هزینه اولیه ساخت را کاهش دهند
ریسک سرمایهگذاری را کم کنند
امکان تعیین اجارهبهای منطقی و قابلتحمل را فراهم سازند
در مقابل، دولت با این حمایت مالی، از افزایش عرضه پایدار مسکن منتفع میشود.
۴. مزایای این سیاست برای ذینفعان
برای مستأجران:
ثبات بیشتر در قراردادها
کاهش فشار افزایش اجارهبها
بهبود کیفیت واحدهای استیجاری
برای سرمایهگذاران و مالکان:
درآمد پایدار و کمریسک
حمایتهای قانونی و مالی دولت
تبدیل اجارهداری به یک فعالیت حرفهای و رسمی
برای دولت و جامعه:
کنترل بهتر بازار اجاره
کاهش حاشیهنشینی و جابهجاییهای اجباری
تحقق عدالت اجتماعی در حوزه مسکن
۵. الزامات اجرایی
برای موفقیت این طرح، رعایت چند اصل ضروری است:
نظارت دقیق بر پایبندی مالکان به اجارهداری بلندمدت
تدوین چارچوب شفاف برای تعیین اجارهبها
ایجاد بانک اطلاعاتی مسکن استیجاری
تضمین تداوم یارانه سود تسهیلات
نتیجهگیری
صدور جواز ساخت مسکن استیجاری همراه با وامهای بلندمدت و بهره سوبسیدی، میتواند بهعنوان یکی از کارآمدترین سیاستهای مسکن در بلندمدت عمل کند. این رویکرد نهتنها انگیزه سرمایهگذاری بخش خصوصی را افزایش میدهد، بلکه با ایجاد عرضه پایدار، به تعادل بازار اجاره و ارتقای امنیت سکونتی شهروندان منجر خواهد شد. در شرایط کنونی، حرکت بهسوی اجارهداری حرفهای یک ضرورت اقتصادی و اجتماعی است، نه یک انتخاب اختیاری.
واهب 
بیان دیدگاه