در دهههای اخیر، کاهش مستمر ارزش پول ملی و تورم فزاینده، رفتار اقتصادی خانوادهها را از «پسانداز برای رفاه» به «تلاش برای بقا» تغییر داده است. در این میان، پدیدهی نگهداری طلا، ارز و حتی مقادیر غیرمعمول کالاهای اساسی در محیط خانه، به رویهای رایج تبدیل شده است. اگرچه این اقدام در ظاهر پاسخی منطقی به بیثباتی اقتصادی است، اما در لایههای زیرین خود، بهایی سنگین به نام «سلب آسایش و امنیت روانی خانواده» دارد.
۱. خانه؛ پناهگاه یا کانون اضطراب؟
کارکرد اصلی خانه در تمام فرهنگها، ایجاد حس امنیت و آرامش است. وقتی بخشی از فضای خانه به محل نگهداری داراییهای ارزشمند (طلا و دلار) تبدیل میشود، ماهیت این فضا تغییر میکند. اعضای خانواده بهطور ناخودآگاه دچار «Paranoia» یا سوءظن نسبت به محیط اطراف میشوند. ترس از سرقت، حساسیت بیش از حد به ورود مهمان یا تعمیرکار، و چک کردن مداوم مخفیگاهها، خانه را از یک محیط استراحت به یک پادگان تحت مراقبت تبدیل میکند.
۲. بار روانی مسئولیت بر دوش والدین
نگهداری دارایی فیزیکی در منزل، بار مسئولیتی سنگینی را به والدین تحمیل میکند. این فشار روانی معمولاً به شکلهای زیر بروز میکند:
بیخوابی و گوشبهزنگی: هر صدای اضافهای در شب میتواند جرقهای برای یک حمله عصبی باشد.
پنهانکاری از فرزندان: والدین مجبورند بخشی از واقعیت زندگی را از کودکان پنهان کنند تا مبادا رازی در بیرون فاش شود. این پنهانکاری، شفافیت و اعتماد را در فضای تربیتی مخدوش میکند.
۳.کاهش کیفیت زندگی به قیمت حفظ عدد دارایی
بسیاری از خانوادهها در تلهای به نام «ثروتمندِ فقیر» میافتند. آنها میلیونها تومان طلا و دلار در کمدها مخفی کردهاند، اما به دلیل ترس از آینده و وسواسِ حفظِ ارزش ریال، از خرید یک مبل راحت، سفر یا حتی خوراک باکیفیت خودداری میکنند. در واقع، آنها «آسایشِ امروز» را قربانی «امنیتِ فرضیِ فردا» میکنند؛ غافل از اینکه زمانِ از دست رفته هرگز با رشد قیمت طلا جبران نمیشود.
۴.فرسودگی روابط عاطفی
بحثهای مداوم درباره قیمت لحظهای ارز و طلا در جمعهای خانوادگی، جایگزین گفتگوهای عاطفی و تربیتی شده است. وقتی اولویتِ ذهن، محافظت از داراییِ مخفی در خانه باشد، حوصله و توان کمتری برای شنیدن دغدغههای اعضای خانواده باقی میماند.
نتیجهگیری
اگرچه در شرایط تورمی، تلاش برای حفظ ارزش دسترنجِ زندگی امری عقلانی است، اما باید مرزی میان «مدیریت مالی» و «اسارت مالی» قائل شد. تبدیل خانه به انبار یا صرافی خانگی، اگر به قیمت از دست رفتن خواب راحت، اعتماد متقابل و لذت بردن از لحظات حال تمام شود، در واقع بزرگترین ضرر اقتصادی است؛ چرا که سلامت روان و صمیمیت خانوادگی، داراییهایی هستند که هیچ بازاری قادر به جبران سقوط ارزش آنها نیست.
بیان دیدگاه