در جهانی که با چالشهای جمعیتی رو به رو است و تکنولوژی هوش مصنوعی (AI) به سرعت در حال پیشرفت است، بحث مهاجرت، به ویژه مهاجرت غیرقانونی، ابعاد جدیدی به خود میگیرد. دیدگاهی مطرح است که دولتها میتوانند با اعمال قوانین سختگیرانه، دسترسی مهاجران غیرقانونی به سکونت و کار غیررسمی را به طور کامل مسدود کنند. این سناریو، شامل جریمه سنگین برای مالکان ساختمانها و کارفرمایانی است که به این افراد پناه یا کار میدهند، و در عین حال، با استفاده از هوش مصنوعی، کنترل و پیگیری این قوانین را ممکن میسازد. در کنار این کنترل، تسهیل ورود نیروی کار رسمی نیز به عنوان راهکاری برای تامین نیازهای بازار کار پیشنهاد میشود.
سناریوی کنترل کامل: مکان و کار تحت نظارت هوش مصنوعی
در این سناریو، دولتها با هدف ریشهکن کردن مهاجرت غیرقانونی، رویکردی چندوجهی و تکنولوژیمحور را در پیش میگیرند:
قوانین سختگیرانه و مجازاتهای سنگین:
ممنوعیت سکونت غیررسمی: قوانینی وضع میشوند که هرگونه اجاره یا فراهم کردن سرپناه برای مهاجران غیرقانونی را جرم تلقی کرده و مالکان را با جریمههای بسیار سنگین، از جمله مصادره اموال یا حبس، مواجه میسازد. سیستمهای ثبت رسمی اجاره و مالکیت به شدت کنترل میشوند تا هرگونه معامله خارج از چارچوب قانونی غیرممکن شود.
ممنوعیت کار غیررسمی: کارفرمایانی که مهاجران غیرقانونی را به کار میگیرند، با جریمههای مالی گزاف، لغو مجوز کسبوکار، و حتی پیگرد قضایی روبرو میشوند. سیستمهای پرداخت حقوق و مزایا به شدت رصد میشوند و هرگونه پرداخت نقدی یا غیررسمی به نیروی کار، به عنوان تخلف جدی تلقی میگردد.
نقش محوری هوش مصنوعی در کنترل و پیگیری:
نظارت بر املاک و مستغلات: هوش مصنوعی میتواند با تحلیل دادههای مربوط به مصرف آب، برق، گاز و اینترنت در ساختمانها، الگوهای غیرعادی سکونت (مثلاً تعداد بالای ساکنان در یک واحد کوچک) را شناسایی کند. سیستمهای تشخیص چهره و پلاکخوان در ورودی ساختمانها و محلات میتوانند هویت افراد را بررسی کرده و حضور افراد فاقد مجوز را گزارش دهند.
پایش بازار کار: الگوریتمهای هوش مصنوعی میتوانند تراکنشهای مالی، پرداختهای بانکی، و حتی فعالیتهای آنلاین مربوط به استخدام را رصد کنند. سیستمهای تطبیق داده میتوانند اطلاعات کارفرمایان و کارمندان را بررسی کرده و هرگونه عدم تطابق بین اطلاعات هویتی و وضعیت قانونی را شناسایی کنند. میتوان آگهیهای شغلی غیررسمی یا شیوههای استخدام مشکوک را در پلتفرمهای آنلاین کشف کرد.
تحلیل دادههای عمومی و خصوصی: با دسترسی به پایگاههای داده مختلف (مانند اطلاعات مهاجرت، مالیات، سلامت، و حتی دادههای شبکههای اجتماعی)، هوش مصنوعی میتواند پروفایلهای دقیقی از افراد ایجاد کرده و هرگونه فعالیت «غیرقانونی» را شناسایی و گزارش دهد. این سیستمها میتوانند به صورت پیشبینیکننده عمل کرده و مناطق یا شبکههایی را که احتمال حضور مهاجران غیرقانونی در آنها بیشتر است، مشخص کنند.
کنترل مرزها و نقاط ورودی: هوش مصنوعی میتواند با استفاده از بیومتریک (اثر انگشت، تشخیص چهره، اسکن عنبیه)، سیستمهای نظارت هوشمند و تحلیل دادههای ترافیک مرزی، ورود غیرقانونی افراد را به شدت دشوارتر کند.
تسهیل ورود نیروی کار رسمی:
در کنار کنترلهای سختگیرانه، دولتها به طور همزمان برنامههایی را برای تسهیل ورود نیروی کار رسمی و ماهر یا حتی کممهارت، بر اساس نیازهای واقعی بازار کار، اجرا میکنند. این برنامهها شامل صدور ویزاهای کاری سریعتر، کاهش بوروکراسی، و ایجاد مسیرهای روشن برای اقامت قانونی است تا نیازهای اقتصادی کشور بدون اتکا به نیروی کار غیرقانونی برطرف شود.
نتیجهگیری: تعادل بین امنیت و انسانیت
سناریوی کنترل کامل مهاجرت غیرقانونی با استفاده از هوش مصنوعی، نشاندهنده پتانسیل بالای تکنولوژی برای مدیریت پیچیدگیهای اجتماعی است. با این حال، پیادهسازی چنین سیستمی نیازمند بررسی دقیق پیامدهای اخلاقی، اجتماعی و اقتصادی آن است. در
واهب 
بیان دیدگاه