یکی از چالشهای اقتصادی مهم در بسیاری از کشورها، به ویژه آنهایی که با نرخهای بالای تورم دست و پنجه نرم میکنند، مدیریت نقدینگی و هدایت آن به سمت بخشهای مولد اقتصاد است. در شرایط تورمی، مردم تمایل دارند پساندازهای خود را به داراییهایی تبدیل کنند که ارزش آنها در برابر کاهش قدرت خرید پول حفظ شود. این تمایل اغلب منجر به سرازیر شدن نقدینگی به بازارهایی مانند ارز، طلا، و مسکن میشود که خود میتواند به تشدید تورم دامن بزند. در این میان، بازار سرمایه (بورس) به عنوان یک ابزار بالقوه قدرتمند برای جذب پساندازها و هدایت آنها به سمت تولید و توسعه اقتصادی، نقش کلیدی ایفا میکند.
چرا هدایت پساندازها به بورس اهمیت دارد؟
هدایت پساندازهای خرد و کلان جامعه به بازار سرمایه، چندین مزیت استراتژیک برای مهار تورم و تحریک رشد اقتصادی دارد:
کاهش نقدینگی سرگردان: با جذب پولهای مازاد از بازارهای غیرمولد، فشار ناشی از افزایش تقاضا در این بازارها کاهش یافته و به تبع آن، رشد قیمتها مهار میشود.
تامین مالی بخش تولید: شرکتهای فعال در بورس میتوانند از طریق انتشار سهام یا اوراق بدهی، سرمایه لازم برای توسعه و افزایش ظرفیت تولید خود را تامین کنند. این امر به افزایش عرضه کالا و خدمات در اقتصاد کمک کرده و به طور مستقیم با تورم مقابله میکند.
افزایش شفافیت و نظارت: بازار سرمایه از شفافیت نسبتاً بالاتری نسبت به سایر بازارها برخوردار است. با ورود پساندازها به این بازار، امکان نظارت بهتر بر جریان نقدینگی و هدایت آن به سمت پروژههای با توجیه اقتصادی فراهم میشود.
افزایش عمق بازار سرمایه: هرچه حجم پساندازهای ورودی به بورس بیشتر باشد، عمق و کارایی این بازار افزایش مییابد. این امر به ثبات بیشتر بازار و کاهش نوسانات هیجانی کمک میکند.
تقسیم ریسک: سرمایهگذاری در بورس، به ویژه از طریق صندوقهای سرمایهگذاری، به سرمایهگذاران خرد این امکان را میدهد که ریسک خود را در سبد متنوعی از سهام تقسیم کنند.
راهکارهای تشویق مردم به سرمایهگذاری در بورس
برای موفقیت در هدایت پسانداز مردم به بازار سرمایه، نیاز به مجموعهای از سیاستها و اقدامات هماهنگ است:
1. آموزش و فرهنگسازی:
افزایش سواد مالی: بسیاری از مردم به دلیل عدم آشنایی با سازوکار بورس و تصور پیچیدگی آن، تمایلی به ورود به این بازار ندارند. برگزاری دورههای آموزشی رایگان یا کمهزینه، انتشار محتوای آموزشی ساده و کاربردی از طریق رسانهها و فضای مجازی، و ترویج مفاهیم پایهای سرمایهگذاری برای عموم مردم ضروری است.
معرفی ابزارهای نوین سرمایهگذاری: آشنایی با ابزارهایی مانند صندوقهای سرمایهگذاری مشترک (ETF)، صندوقهای با درآمد ثابت، و اوراق دولتی که ریسک کمتری دارند و برای افراد تازهوارد مناسبترند، میتواند جذابیت بورس را افزایش دهد.
2. ایجاد مشوقهای مالی و قانونی:
معافیتهای مالیاتی: ارائه معافیتهای مالیاتی برای سود حاصل از سرمایهگذاری در بورس، به ویژه برای سرمایهگذاریهای بلندمدت، میتواند جذابیت این بازار را به شدت افزایش دهد.
حمایت از شرکتهای سهامی عام: تسهیل فرآیند پذیرش شرکتها در بورس و ارائه مشوقهایی برای تبدیل شرکتهای خصوصی به سهامی عام، به افزایش تنوع و عمق بازار کمک میکند.
اوراق مشارکت و صکوک: توسعه و ترویج ابزارهای مالی اسلامی مانند صکوک (اوراق مالی اسلامی) که با اصول شرعی سازگارند، میتواند طیف وسیعتری از مردم را به سرمایهگذاری در بورس ترغیب کند.
3. افزایش شفافیت و اعتماد:
تقویت نهادهای نظارتی: نظارت دقیق و کارآمد بر عملکرد شرکتها و کارگزاریها، تضمینکننده شفافیت و جلوگیری از سوءاستفادههاست. این امر به افزایش اعتماد عمومی به بازار سرمایه منجر میشود.
اطلاعرسانی منظم و بهموقع: دسترسی آسان و سریع سرمایهگذاران به اطلاعات مالی شرکتها، گزارشهای تحلیلی و اخبار مرتبط با بازار، به تصمیمگیری آگاهانه و کاهش ریسک سرمایهگذاری کمک میکند.
مبارزه با شایعات و هیجانات: مقابله با اخبار کذب و شایعاتی که بازار را تحت تأثیر قرار میدهند، از طریق اطلاعرسانی صحیح و برخورد با متخلفان، به حفظ آرامش و منطق در بازار کمک میکند.
4. توسعه زیرساختها:
سهولت دسترسی: فراهم آوردن بسترهای الکترونیکی و اپلیکیشنهای کاربرپسند برای معاملهگری و دسترسی به اطلاعات، ورود به بورس را برای عموم مردم تسهیل میکند.
افزایش تعداد کارگزاریها و مشاوران مالی: گسترش شبکه خدماتدهی در سراسر کشور و افزایش دسترسی به کارشناسان و مشاوران مالی متخصص، میتواند به جذب بیشتر سرمایهگذاران خرد کمک کند.
نتیجهگیری
هدایت پساندازهای مردم به بازار سرمایه، نه تنها یک راهکار موثر برای مهار تورم از طریق کاهش نقدینگی و تامین مالی بخش تولید است، بلکه میتواند به توسعه پایدار اقتصادی و ایجاد ثروت برای آحاد جامعه نیز کمک کند. این امر مستلزم یک رویکرد جامع شامل آموزش، ایجاد مشوق، افزایش شفافیت و توسعه زیرساختهاست. با برداشتن گامهای صحیح در این مسیر، میتوان اطمینان حاصل کرد که پساندازهای مردم به جای دامن زدن به تورم، به چرخهای مولد اقتصاد تزریق شده و به رشد و شکوفایی کشور یاری رسانند.
واهب 
بیان دیدگاه