در کشورهای توسعه یافته، نحوه برخورد با افرادی که ناخواسته موجب خسارت مالی در تصادفات و حوادث شده و توانایی جبران آن را ندارند، رویکردی چندوجهی دارد که هدف آن، هم جبران خسارت زیاندیده و هم حمایت از فرد مقصر است. در اینجا به برخی از جنبههای کلیدی این رویکرد اشاره میکنیم:
سیستمهای بیمه جامع:
بیمه مسئولیت مدنی اجباری: در بسیاری از کشورهای توسعه یافته، داشتن بیمه مسئولیت مدنی برای رانندگان و صاحبان مشاغل، اجباری است. این امر تضمین میکند که در صورت بروز حادثه، خسارت زیاندیده تا حد زیادی توسط شرکتهای بیمه جبران شود.
صندوقهای جبران خسارت: در مواردی که فرد مقصر فاقد بیمه است یا بیمه او کافی نیست، صندوقهای جبران خسارت دولتی یا خصوصی وارد عمل میشوند. این صندوقها بخشی از خسارت زیاندیده را پرداخت میکنند.
رویکرد حمایتی و بازپروری:
برنامههای پرداخت اقساطی: دادگاهها و نهادهای مربوطه، برنامههای پرداخت اقساطی را برای افرادی که توانایی پرداخت یکجای خسارت را ندارند، در نظر میگیرند.
مشاوره مالی و حقوقی: به افراد مقصر، مشاوره مالی و حقوقی ارائه میشود تا بتوانند وضعیت مالی خود را مدیریت کنند و از پیامدهای قانونی حادثه آگاه شوند.
خدمات اجتماعی: در برخی موارد، خدمات اجتماعی به افراد مقصر ارائه میشود تا بتوانند به زندگی عادی خود بازگردند و از تکرار حوادث مشابه جلوگیری کنند.
مسئولیت کیفری محدود:
تمرکز بر جبران خسارت: در اغلب موارد، تصادفات و حوادث غیرعمدی منجر به مسئولیت کیفری نمیشوند، مگر آنکه فرد مقصر مرتکب تخلفات سنگینی مانند رانندگی در حالت مستی یا بیاحتیاطی شدید شده باشد.
مجازاتهای متناسب: در صورت اثبات جرم کیفری، مجازاتها متناسب با شدت حادثه و میزان خسارت وارده تعیین میشوند. این مجازاتها میتواند شامل جریمه نقدی، تعلیق گواهینامه رانندگی یا حبس باشد.
تأکید بر پیشگیری:
آموزش و آگاهیرسانی: دولتها و نهادهای مربوطه، برنامههای آموزشی و آگاهیرسانی را برای پیشگیری از حوادث غیرعمدی اجرا میکنند.
بهبود زیرساختها: سرمایهگذاری در بهبود زیرساختهای جادهای و ایمنی محیطهای کار، از جمله اقدامات پیشگیرانه است.
قوانین و مقررات سختگیرانه: اجرای قوانین و مقررات سختگیرانه در زمینه رانندگی و ایمنی کار، نقش مهمی در کاهش حوادث دارد.
بهطور خلاصه، کشورهای توسعه یافته تلاش میکنند تا با ایجاد تعادل بین جبران خسارت زیاندیده و حمایت از فرد مقصر، نظامی عادلانه و کارآمد را در مواجهه با حوادث غیرعمدی ایجاد کنند.
واهب 
بیان دیدگاه