مسئله اختصاص بخش قابل توجهی از منابع بانکی به شرکتهای زیرمجموعه و تمدید مکرر دوره بازپرداخت این وامها، یکی از چالشهای اساسی نظام بانکی در کشور، محسوب میشود. این رویه نه تنها به کاهش توان وامدهی بانکها به بخشهای دیگر اقتصاد منجر میشود، بلکه میتواند پیامدهای منفی گستردهای بر کل اقتصاد داشته باشد.
دلایل اختصاص منابع بانکی به شرکتهای زیرمجموعه و تمدید مکرر بدهیها
ملاحظات مدیریتی و کنترلی: بانکها معمولاً به عنوان سهامدار اصلی شرکتهای زیرمجموعه، تمایل دارند برای سودآوری بیشتر و تسلط نسبی بر بازار ، اعطای تسهیلات و تمدید مکرر بدهیها، برای شرکت های زیرمجموعه تخصیص وقرار دهند.
تضمین بازده: بانکها ممکن است تصور کنند که با اعطای تسهیلات به شرکتهای زیرمجموعه و تمدید بدهیها، میتوانند بازدهی بیشتری را نسبت به سایر بخشهای اقتصادی کسب کنند.
پیامدهای اختصاص منابع بانکی به شرکتهای زیرمجموعه و تمدید بدهیها
کاهش توان وامدهی به بخشهای واقعی اقتصاد: با اختصاص بخش قابل توجهی از منابع به شرکتهای زیرمجموعه، توان وامدهی بانکها به بخشهای تولیدی، خدماتی و سایر بخشهای اقتصادی کاهش مییابد. این امر میتواند ضمن اقدامات انحصاری بانک ها ، به رکود اقتصادی، کاهش رشد تولید و اشتغال منجر شود.
کاهش رقابت: با حمایت بیش از حد از شرکتهای زیرمجموعه، بانکها ممکن است مانع از رقابت سالم در بازار شوند و به زیان تولیدکنندگان و مصرفکنندگان تمام شود.
فساد و سوءاستفاده: در برخی موارد، اختصاص منابع بانکی به شرکتهای زیرمجموعه و تمدید بدهیها میتواند زمینه ساز فساد و سوءاستفاده شود.
کاهش اعتماد عمومی: کاهش توان وامدهی بانکها به بخشهای واقعی اقتصاد و افزایش ریسک اعتباری بانکها، میتواند به کاهش اعتماد عمومی به نظام بانکی منجر شود.
راهکارهای پیشنهادی
تنظیم مقررات: تدوین و اجرای مقررات دقیق و شفاف در خصوص اعطای تسهیلات به شرکتهای زیرمجموعه و تمدید بدهیها میتواند از سوءاستفاده و رانتخواری جلوگیری کند.
شفافیت: افزایش شفافیت در عملکرد بانکها و شرکتهای زیرمجموعه میتواند به نظارت بهتر و کاهش ریسک فساد کمک کند.
ترویج رقابت: ایجاد رقابت سالم در بازار میتواند به کاهش قدرت انحصاری بانکها و بهبود عملکرد آنها منجر شود.
تغییر رویکرد مدیریتی: بانکها باید به جای تمرکز بر کنترل شرکتهای زیرمجموعه، بر بهبود عملکرد خود و ارائه خدمات بهتر به مشتریان تمرکز کنند.
توسعه بازار سرمایه: توسعه بازار سرمایه و تشویق شرکتها به تأمین مالی از طریق بازار سرمایه میتواند به کاهش وابستگی به منابع بانکی کمک کند.
مهندسی مجدد ترازنامه بانکها: بانکها باید با فروش داراییهای غیرضروری و کاهش مطالبات غیرجاری، نسبت به بازسازی ترازنامه خود اقدام کنند.
نتیجهگیری
اختصاص بخش بزرگی از منابع بانکی به شرکتهای زیرمجموعه و تمدید مکرر بدهیها، یک چالش جدی برای نظام بانکی و اقتصاد کشور است. برای رفع این مشکل، نیازمند تدوین و اجرای سیاستهای مناسب و اصلاح ساختارهای موجود هستیم. با اتخاذ راهکارهای مناسب میتوان از منابع بانکی به نحو بهتری استفاده کرد و به رشد و توسعه پایدار اقتصاد کمک کرد.
واهب 
بیان دیدگاه