شبهپولها، به عنوان جایگزینهای پول رایج، نقش فزایندهای در اقتصاد جهانی ایفا میکنند. این ابزارها که شامل فلزات گرانبها، ارزهای خارجی، ارزهای دیجیتال و اموال غیرمنقول فاقد سند رسمی میشوند، به دلیل ماهیت غیرمتمرکز و اغلب ناشناخته خود، از نظارت دقیق دولتها دور ماندهاند. فقدان نظارت کافی بر این بازارها، پیامدهای جدی برای اقتصاد، از جمله افزایش فساد و تورم، به همراه دارد.
شبهپولها و ویژگیهای آنها
شبهپولها به دلیل ویژگیهای خاصی که دارند، پتانسیل بالایی برای سوءاستفاده و فعالیتهای غیرقانونی را فراهم میآورند. برخی از مهمترین ویژگیهای این ابزارها عبارتاند از:
عدم شفافیت: بسیاری از معاملات شبهپولها به صورت ناشناس انجام میشود که امکان پولشویی، فرار مالیاتی و سایر فعالیتهای غیرقانونی را فراهم میکند.
نوسانات قیمتی بالا: نوسانات شدید قیمت شبهپولها، فرصتهای سودجویی برای افراد سودجو را ایجاد کرده و به بیثباتی اقتصادی دامن میزند.
قابلیت تبدیل آسان: شبهپولها به راحتی قابل تبدیل به سایر داراییها هستند که این امر فرار سرمایه و دور زدن تحریمها را تسهیل میکند.
ارتباط بین فقدان نظارت بر شبهپولها، فساد و تورم:
پولشویی: شبهپولها به دلیل ماهیت ناشناخته خود، ابزار مناسبی برای پولشویی درآمدهای حاصل از فعالیتهای غیرقانونی هستند.
اختلاس و اختفاء اموال: مقامات دولتی و افراد دارای نفوذ میتوانند از شبهپولها برای اختلاس اموال عمومی و پنهان کردن داراییهای خود استفاده کنند.
رانتخواری: افراد با نفوذ میتوانند با استفاده از اطلاعات داخلی و ارتباطات خود، از نوسانات قیمتی شبهپولها سود ببرند و به این ترتیب به رانتخواری بپردازند.
افزایش تورم:
کاهش ارزش پول ملی: افزایش تقاضا برای شبهپولها میتواند منجر به کاهش ارزش پول ملی و در نتیجه افزایش تورم شود.
بیثباتی اقتصادی: نوسانات شدید قیمت شبهپولها، بیثباتی اقتصادی را افزایش داده و بر هزینههای تولید و زندگی مردم تأثیر منفی میگذارد.
کاهش سرمایهگذاری: عدم قطعیت در مورد آینده ارزش شبهپولها، سرمایهگذاران را از سرمایهگذاری بلندمدت باز میدارد و به این ترتیب به رشد اقتصادی آسیب میزند.
راهکارهای مقابله با تأثیرات منفی فقدان نظارت بر شبهپولها
تقویت نظارت بر بازارهای مالی:
ایجاد یک نظام نظارتی جامع و شفاف با بهره مندی از هوش مصنوعی برای همه بازارهای مالی، از جمله بازار شبهپولها
همکاری بینالمللی برای مقابله با پولشویی و تأمین مالی تروریسم
شفافسازی معاملات:
الزام به ثبت و گزارش تمام معاملات شبهپولها
استفاده از فناوریهای نوین برای ردیابی تراکنشها
تنظیم مقررات:
تدوین قوانین و مقررات مناسب برای فعالیت در بازار شبهپولها
اعمال مجازاتهای سختگیرانه برای تخلفات
آموزش و آگاهیبخشی:
افزایش آگاهی عمومی در مورد خطرات ناشی از استفاده از شبهپولها
نتیجهگیری
فقدان نظارت کافی بر شبهپولها، تهدید جدی برای اقتصاد و جامعه است. افزایش فساد، تورم و بیثباتی اقتصادی از جمله مهمترین پیامدهای این پدیده هستند. برای مقابله با این چالش، دولتها باید با همکاری یکدیگر، اقدامات لازم را برای تقویت نظارت بر بازارهای مالی، شفافسازی معاملات و تنظیم مقررات مناسب انجام دهند. همچنین، آموزش و آگاهیبخشی به مردم در مورد خطرات ناشی از استفاده از شبهپولها، نقش مهمی در مقابله با این پدیده دارد.
واهب 
بیان دیدگاه