یکی از ویژگیهای بارز نظامهای سرمایهداری امروزه، نابرابری اقتصادی است. این نابرابری به شکلهای مختلفی خود را نشان میدهد، از جمله شکاف عمیق بین درآمد و ثروت طبقات مختلف جامعه. در سالهای اخیر، این شکاف در بسیاری از کشورهای سرمایهداری به شدت افزایش یافته است.
دلایل افزایش نابرابری اقتصادی در کشورهای سرمایهداری
جهانی شدن و تجارت آزاد: جهانی شدن و گسترش تجارت آزاد، منجر به افزایش رقابت بین کارگران و کاهش قدرت چانهزنی آنها شده است. این امر باعث کاهش سهم کارگران از ثروت تولید شده و افزایش سود شرکتها و سرمایهداران شده است.
تکنولوژی و اتوماسیون: پیشرفتهای تکنولوژیکی و اتوماسیون، باعث کاهش نیاز به نیروی کار انسانی و افزایش بهرهوری شده است. این امر به نفع صاحبان سرمایه و به ضرر کارگران بوده است.
تمرکز ثروت در بخش مالی: بخش مالی در اقتصادهای سرمایهداری نقش بسیار مهمی ایفا میکند. رشد سریع این بخش و افزایش درآمدهای ناشی از آن، منجر به منوپول و تمرکز ثروت در دست تعداد کمی از افراد شده است.
سیاستهای اقتصادی نئولیبرال:
کاهش نقش دولت در اقتصاد: سیاستهای نئولیبرال، با کاهش نقش دولت در تنظیم بازار و توزیع درآمد، به تقویت قدرت شرکتهای بزرگ و افزایش نابرابری کمک کرده است.
کاهش مالیات بر درآمدهای سرمایه: کاهش مالیات بر درآمدهای سرمایهگذاری و افزایش مالیات بر درآمدهای کار، به نفع افراد ثروتمند و به ضرر طبقات متوسط و پایین بوده است.
پیامدهای افزایش نابرابری اقتصادی
کاهش رشد اقتصادی: نابرابری اقتصادی شدید، باعث کاهش تقاضای کل و در نتیجه کاهش رشد اقتصادی میشود.
افزایش نابرابری اجتماعی: نابرابری اقتصادی، به نابرابری اجتماعی منجر میشود و باعث افزایش جرم و جنایت، بیثباتی سیاسی و کاهش اعتماد عمومی میشود.
رشد روزافزون نابرابری اقتصادی در کشورهای سرمایهداری، یکی از چالشهای مهم عصر حاضر است. این نابرابری، پیامدهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی گستردهای دارد و تهدیدی جدی برای ثبات و رفاه جوامع است. برای مقابله با این چالش، نیازمند تغییر اساسی در سیاستهای اقتصادی و اجتماعی و افزایش نقش دولت در اقتصاد هستیم.
بیان دیدگاه