قانون مبارزه با پولشویی در سال ۱۳۸۶ با هدف جلوگیری از استفاده غیرقانونی از منابع مالی، مقابله با تأمین مالی تروریسم و افزایش شفافیت مالی تصویب شد.
این قانون که بیش از پانزده سال از تصویب آن میگذرد، در طول این مدت دستخوش تغییرات و اصلاحاتی بوده است. اما سوال اصلی این است که تا چه اندازه در اجرای این قانون موفق بودهایم؟ آیا این قانون توانسته است به اهداف خود دست یابد و از سیستم مالی کشور در برابر تهدیدات پولشویی محافظت کند؟ در این مقاله، به بررسی میزان اجرای قانون مبارزه با پولشویی و کارنامه آن خواهیم پرداخت.
اهمیت قانون مبارزه با پولشویی
قبل از بررسی کارنامه اجرای این قانون، لازم است به اهمیت آن اشاره کنیم. پولشویی جرمی پیچیده و چند وجهی است که عواقب اجتماعی، اقتصادی و سیاسی گستردهای دارد. این جرم با پنهان کردن منشأ درآمدهای غیرقانونی، فرار مالیاتی به تقویت اقتصاد زیرزمینی، تضعیف نظام بانکی و افزایش فساد کمک میکند. همچنین، تأمین مالی تروریسم از طریق پولشویی امکانپذیر میشود و امنیت ملی کشورها را به خطر میاندازد.
چالشهای اجرای قانون مبارزه با پولشویی :
اجرای قانون مبارزه با پولشویی در کشور با چالشهای متعددی روبرو بوده است که برخی از مهمترین آنها عبارتند از:
ضعف نظارت بر موسسات مالی: برخی از موسسات مالی به دلیل ضعف نظارت، ممکن است به عنوان مجرای ورود پولهای کثیف به سیستم بانکی مورد استفاده قرار گیرند.
تعارض منافع: یکی از مسائلی که به طور مستقیم بر روند اجرایی این قانون تأثیر گذاشته، پدیده «تعارض منافع» بوده است. تعارض منافع به حالتی گفته میشود که در آن فرد یا نهاد تصمیمگیرنده دارای منافع شخصی یا سازمانی است که با منافع عمومی یا اهداف قانونی در تضاد قرار میگیرد
کارنامه اجرای قانون مبارزه با پولشویی
با توجه به چالشهای موجود، کارنامه اجرای قانون مبارزه با پولشویی در کشور را میتوان ترکیبی از نقاط روشن و تاریک دانست. از جمله نقاط قوت میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
ایجاد واحدهای مبارزه با پولشویی در موسسات مالی: اکثر موسسات مالی موظف به ایجاد واحدهای تخصصی برای مبارزه با پولشویی شدهاند.
افزایش آگاهی عمومی: آگاهی عمومی نسبت به جرم پولشویی و خطرات آن افزایش یافته است.
با این حال، هنوز نقاط تاریکی در اجرای این قانون وجود دارد از جمله در بسیاری از موارد، قوانین و مقررات موجود به طور کامل اجرا نمیشوند و برخی از موسسات مالی از انجام تکالیف قانونی خود خودداری میکنند.
ضعف همکاری بین دستگاههای اجرایی: همکاری بین دستگاههای اجرایی در زمینه مبارزه با پولشویی ضعیف است و هماهنگی لازم بین آنها وجود ندارد.
نتیجهگیری
قانون مبارزه با پولشویی قدم مهمی در جهت شفافسازی نظام مالی کشور و مبارزه با جرایم سازمانیافته بوده است. با این حال، برای دستیابی به نتایج بهتر، نیازمند تلاشهای بیشتری هستیم. افزایش و تقویت نظارت بر موسسات مالی، تجهیز دستگاههای اجرایی به تکنولوژی نوین و هوش مصنوعی و افزایش آگاهی عمومی و جلوگیری از تعارض منافع از جمله اقداماتی است که میتواند به بهبود کارنامه اجرای این قانون کمک کند.
واهب 
بیان دیدگاه