تأمین مالی پروژههای عمرانی، یکی از چالشهای اصلی دولتها در راستای توسعه زیرساختها و بهبود کیفیت زندگی شهروندان است. یکی از روشهای رایج تأمین این منابع، انتشار اوراق مشارکت ویا قرضه است. این روش، با جذب سرمایههای بخش خصوصی، میتواند به تسریع اجرای پروژهها کمک کند. اما سؤالی که مطرح میشود این است که انتشار اوراق مشارکت تا چه اندازه میتواند بر تورم تأثیرگذار باشد؟
تعریف و انواع اوراق مشارکت یا قرضه
اوراق مشارکت، نوعی ابزار مالی است که در آن دولت یا موسسات عمومی و یا خصوصی ، مبلغی را از سرمایهگذاران قرض میگیرند و متعهد میشوند که در سررسید مشخص، اصل پول و سود آن را بازپرداخت کنند. اوراق بر اساس ویژگیهایی مانند مدت سررسید، نرخ بهره، نوع پرداخت سود و تضمینها، به انواع مختلفی تقسیم میشوند.
تأثیر انتشار اوراق مشارکت بر تورم
تأثیر انتشار این اوراق بر تورم، به عوامل متعددی بستگی دارد که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
حجم انتشار اوراق : هرچه حجم اوراق منتشر شده بیشتر باشد، تقاضا برای کالاها و خدمات افزایش یافته و در نتیجه، فشار تورمی بیشتری ایجاد میشود.
وضعیت اقتصادی کشور: در اقتصادهایی که با تورم بالا مواجه هستند، انتشار اوراق میتواند به تشدید تورم کمک کند. زیرا افزایش نقدینگی ناشی از فروش اوراق ، میتواند به افزایش تقاضا برای کالاها و خدمات و در نتیجه، افزایش قیمتها منجر شود.
نحوه هزینه کرد منابع حاصل از فروش اوراق : اگر منابع حاصل از فروش اوراق صرف پروژههای عمرانی مولد شود، میتواند به افزایش تولید و کاهش هزینههای تولید کمک کرده و در نتیجه، اثر تورمی کمتری داشته باشد. اما اگر این منابع صرف هزینههای جاری دولت شود، میتواند به افزایش تقاضا و در نتیجه، افزایش تورم منجر شود.
سیاستهای پولی دولت: سیاستهای پولی دولت نیز میتواند بر تأثیر انتشار اوراق بر تورم مؤثر باشد. به عنوان مثال، اگر بانک مرکزی با افزایش نرخ بهره، به کنترل نقدینگی در اقتصاد اقدام کند، میتواند از افزایش تورم ناشی از انتشار اوراق قرضه جلوگیری کند.
عوامل کاهشدهنده اثر تورمی انتشار اوراق ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضا: اگر انتشار اوراق با افزایش عرضه کالاها و خدمات همراه باشد، میتواند به کاهش فشارهای تورمی کمک کند.
سرمایهگذاری در پروژههای زیرساختی: سرمایهگذاری در پروژههای زیرساختی میتواند به افزایش بهرهوری و کاهش هزینههای تولید کمک کرده و در نتیجه، اثر تورمی کمتری داشته باشد.
مدیریت صحیح بدهی دولت: دولت باید با مدیریت صحیح بدهی خود و جلوگیری از افزایش بیش از حد آن، از تشدید تورم جلوگیری کند.
نتیجهگیری
انتشار اوراق مشارکت و یا قرضه، ابزاری کارآمد برای تأمین مالی پروژههای عمرانی است. اما استفاده از این ابزار باید با دقت و برنامهریزی دقیق همراه باشد تا از تأثیرات تورمی آن کاسته شود. برای کاهش اثرات تورمی انتشار اوراق ، دولتها باید به عوامل مختلفی مانند حجم انتشار اوراق ، وضعیت اقتصادی کشور، نحوه هزینه کرد منابع حاصل از فروش اوراق و سیاستهای پولی توجه کنند. همچنین، ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضا، سرمایهگذاری در پروژههای زیرساختی و مدیریت صحیح بدهی دولت، از جمله عواملی هستند که میتوانند به کاهش اثر تورمی انتشار اوراق کمک کنند.
واهب 
بیان دیدگاه