سوءاستفاده از اختیارات یکی از چالشهای جدی در بسیاری از سازمانهاست. این مسئله نه تنها به اعتبار سازمان لطمه میزند، بلکه میتواند به زیان مالی و اجتماعی آن نیز منجر شود. زمانی که به مدیران و متصدیان اختیارات خاصی داده میشود، این احتمال وجود دارد که آنها از این اختیارات برای منافع شخصی یا گروهی خاص سوءاستفاده کنند.
دلایل سوءاستفاده از اختیارات
ضعف در سیستمهای نظارتی: نبود سیستمهای نظارتی قوی و شفاف، فرصت را برای سوءاستفاده فراهم میکند.
تمرکز قدرت در دست افراد محدود: تمرکز قدرت با شرح وظایف غیر شفاف در دست چند نفر میتواند منجر به سوءاستفاده از آن شود.
فقدان فرهنگ سازمانی مناسب: فرهنگ سازمانی که بر ارزشهای اخلاقی و شفافیت تاکید نداشته باشد، زمینه را برای سوءاستفاده فراهم میکند.
انگیزههای مالی: انگیزههای مالی که عمومآ در بیشتر سازمان های که در قالب قانون تجارت فعالیت میکنند و بانک ها مختلف مانند تصمیم گیری درون سازمانی در جهت منافع شخصی و گروهی برای اخذ وام قرض الحسنه و یا با سود ناچیز و انواع اقسام پاداش و یا بیتوجهی به باز شدن فضای رشوه و اختلاس، یکی از مهمترین دلایل سوءاستفاده از اختیارات است.
راهکارهای جلوگیری از سوءاستفاده از اختیارات
تقویت سیستمهای نظارتی: ایجاد سیستمهای نظارتی قوی و شفاف با استفاده از فناوری هوش مصنوعی، یکی از مهمترین راهکارها برای جلوگیری از سوءاستفاده است. این سیستمها باید به صورت دورهای و مستقل بر شرح وظایف کاملا شفاف فعالیت کرده و گزارشهای خود را به مراجع ذیصلاح ارائه دهند.
شفافسازی تصمیمگیریها: تصمیمگیریها باید به صورت شفاف و با ذکر دلایل قانعکننده صورت گیرد. همچنین، باید مکانیزمی برای اعتراض به تصمیمات وجود داشته باشد.
توزیع قدرت: قدرت باید به صورت متوازن با شرح وظایف کاملا شفاف در سازمان توزیع شود تا از تمرکز قدرت در دست افراد محدود جلوگیری شود.
جلوگیری از تعارض منافع: باید از ایجاد تعارض منافع بین مسئولیتهای شغلی و منافع شخصی کارکنان جلوگیری شود.
جلوگیری از سوءاستفاده از اختیارات، نیازمند یک رویکرد جامع و چندجانبه است. با اجرای راهکارهای ذکر شده در این مقاله، میتوان به طور قابل توجهی از وقوع این پدیده جلوگیری کرد و به بهبود عملکرد سازمانها کمک کرد.
واهب 
بیان دیدگاه