داراییهای بینام، به عنوان داراییهایی که هویت مالک آنها مشخص نیست، از دیرباز به عنوان ابزاری برای پنهانکاری و فرار مالیاتی در کشور ها مورد استفاده قرار گرفتهاند. در ایران نیز، وجود داراییهای بینام به ویژه در بخشهایی مانند املاک، شبه پول ارز و طلا ، خودرو و حسابهای بانکی اجارهای و غیره به عنوان یکی از عوامل مهم در گسترش فساد اقتصادی و اجتماعی شناخته شده است.
تعریف داراییهای بینام و انواع آن
داراییهای بینام، به طور کلی به داراییهایی گفته میشود که هویت مالک واقعی آنها به صورت مستقیم و آشکار برای بخش های مختلف مشخص نیست. این داراییها میتوانند شامل موارد زیر باشند:
املاک: خرید و فروش املاک به نام اشخاص حقوقی یا واسطهها، بدون ذکر نام مالک واقعی.
خودرو: خرید و فروش خودرو به نام افراد دیگر یا شرکتهای صوری.
حسابهای بانکی: استفاده از حسابهای بانکی دیگران که با مالک اصلی ارتباطی ندارند .
دلایل گسترش داراییهای بینام در کشور
پولشویی: داراییهای بینام به عنوان ابزاری برای پولشویی مورد استفاده قرار میگیرند. درآمدهای حاصل از فعالیتهای غیرقانونی مانند قاچاق، اختلاس و رشوهخواری، از طریق خرید داراییهای بینام شسته شده و قانونی جلوه داده میشوند.
پنهانکاری: برخی افراد برای پنهانکاری داراییهای خود از دست طلبکاران، ارگانهای نظارتی یا افراد غیر از این داراییهای بینام استفاده میکنند.
فرار مالیاتی: یکی از مهمترین دلایل گسترش داراییهای بینام در فرار از پرداخت مالیات است. افراد با پنهان کردن داراییهای خود، از پرداخت مالیات بر درآمد و اموال خودداری میکنند.
فساد اداری: وجود داراییهای بینام، امکان فساد اداری را تسهیل میکند. مقامات دولتی ، عمومی و غیره میتوانند با خرید و فروش املاک ، خودرو ، بنام افراد دیگران و خرید و نگهداری ارز طلا و رمز ارز به صورت غیرقانونی ثروتاندوزی کنند.
تاثیر داراییهای بینام بر فساد اقتصادی و اجتماعی
توزیع ناعادلانه ثروت: داراییهای بینام، باعث تشدید نابرابری اقتصادی و اجتماعی میشوند. افرادی که از این روش برای پنهانکاری داراییهای خود استفاده میکنند، ثروت هنگفتی را از طریق فعالیتهای غیرقانونی به دست میآورند، در حالی که اکثریت مردم با مشکلات اقتصادی دست و پنجه نرم میکنند.
کاهش اعتماد عمومی: وجود داراییهای بینام، باعث کاهش اعتماد عمومی به نظام اقتصادی و سیاسی میشود. مردم زمانی که میبینند برخی افراد با استفاده از روشهای غیرقانونی به ثروت میرسند، انگیزهای برای تلاش و کار قانونی نخواهند داشت.
کاهش درآمدهای مالیاتی: گسترش داراییهای بینام، منجر به کاهش قابل توجه درآمدهای مالیاتی دولت میشود. این کاهش درآمدها، باعث محدود شدن امکانات دولت برای ارائه خدمات عمومی و سرمایهگذاری در بخشهای مختلف اقتصاد میشود.
راهکارهای مقابله با داراییهای بینام
شفافیت مالی: ایجاد سیستمهای شفاف برای ثبت و کنترل داراییها و معاملات مالی و بهرمندی از فناوری نوین و هوش مصنوعی.
تقویت قوانین و مقررات: اجرای جامع قانون مبارزه با پولشویی و تصویب جرایم سختگیرانه برای مقابله با فرار مالیاتی و پولشویی.
همکاری بینالمللی: همکاری با سایر کشورها برای ردیابی و توقیف داراییهای حاصل از جرم.
آموزش و فرهنگسازی: افزایش آگاهی عمومی در مورد مضرات داراییهای بینام و اهمیت شفافیت مالی.
نتیجهگیری
داراییهای بینام، یکی از چالشهای جدی در مبارزه با فساد اقتصادی و اجتماعی در کشور است. وجود این داراییها، باعث کاهش درآمدهای مالیاتی، توزیع ناعادلانه ثروت، کاهش اعتماد عمومی و کاهش رقابتپذیری اقتصاد میشود. برای مقابله با این پدیده، نیازمند تدوین و اجرای سیاستهای جامع و پیشرفته و همه جانبه به ویژه استفاده از فناوری نوین هوش مصنوعی و غیره هستیم تا به عدالت اقتصادی و اجتماعی رسیده و بستر توسعه فراهم شود.
.
واهب 
بیان دیدگاه