تورم یکی از چالشهای پنج دهه گذشته کشور ، پس از افزایش قیمت نفت خام بوده است و عوامل متعددی در بروز و تشدید آن نقش دارند. یکی از این عوامل جدا از نقش فروش نفت و خلق نقدینگی، عملکرد ناتراز برخی از بانکهای خصوصی در دو دهه اخیر است. در این مقاله، به بررسی نقش این بانکها در ایجاد تورم و پیامدهای آن برای اقتصاد ، پرداخته میشود.
بانکهای ناتراز و تعریف آنها
بانک ناتراز ، بانکی است که نسبت داراییهای نامطلوب به داراییهای کل آن بیش از حد مجاز باشد. این داراییهای نامطلوب معمولاً شامل مطالبات مشکوکالوصول، تسهیلات معوق و سرمایهگذاریهای ناموفق ، رسوب منابع این بانکها در املاک و غیره هستند. ناترازی در بانکها به معنای عدم تعادل بین داراییها و بدهیها است و میتواند منجر به مشکلات جدی در سیستم بانکی شود.
مکانیزم اثرگذاری بانکهای ناتراز بر تورم
خلق پول بیرویه: بانکهای ناتراز برای پوشش دادن مطالبات خود و حفظ نقدینگی، اقدام به اضافه برداشت از مرکز پولی بطور بیرویه میکنند. این امر باعث افزایش حجم نقدینگی در اقتصاد و در نتیجه افزایش تقاضا برای کالاها و خدمات میشود. افزایش تقاضا در شرایطی که عرضه کالاها و خدمات ثابت یا با نرخ کمتری رشد کند، به افزایش قیمتها و در نهایت به تورم منجر میشود.
کاهش اعتماد به پول ملی: عملکرد ضعیف برخی از بانکهای خصوصی و ناترازی آنها میتواند به کاهش اعتماد مردم به پول ملی و سیستم بانکی منجر شود. در این شرایط، مردم تمایل بیشتری به تبدیل داراییهای خود به ارز یا سایر داراییهای با ثباتتر پیدا میکنند که این امر میتواند به افزایش تقاضا برای ارز و تشدید تورم بیانجامد.
اختلال در تخصیص منابع: بانکهای ناتراز به جای تخصیص منابع به بخشهای مولد اقتصاد، منابع را به سمت فعالیتهای سوداگرانه و کوتاهمدت هدایت میکنند. این امر باعث کاهش سرمایهگذاریهای بلندمدت و کاهش تولید میشود که در نهایت به کاهش عرضه کالاها و خدمات و افزایش تورم منجر میشود.
راهکارهای مقابله با این مشکل
تقویت نظارت بر بانکها: نظارت دقیق بر عملکرد بانکها و شناسایی زودهنگام مشکلات آنها میتواند از بروز بحرانهای بانکی و تشدید تورم جلوگیری کند.
شفافیت مالی بانکها: الزام بانکها به ارائه گزارشهای مالی شفاف و دقیق به مردم و نهادهای نظارتی میتواند به افزایش اعتماد عمومی و کاهش ریسکهای سیستم بانکی کمک کند.
تقویت سرمایه بانکها: افزایش سرمایه بانکها متناسب با میزان سپرده دریافتی از مردم ، میتواند به آنها در جذب سپردههای بیشتر و اعطای تسهیلات به بخشهای مولد کمک کند.
عملکرد ناتراز برخی از بانکهای خصوصی یکی از عوامل مهم در تشدید تورم در کشور است. برای مقابله با این مشکل، باید به طور جدی به تقویت نظارت بر بانکها، افزایش شفافیت مالی، تقویت سرمایه بانکها و اصلاح نظام بانکی پرداخت و در صورت لزوم نسبت به انحلال و یا ادغام این نوع بانک ها هر چه سریعتر برنامه زمانبندی تعیین کرد . با اتخاذ این راهکارها میتوان به کاهش تورم و بهبود وضعیت اقتصادی کشور کمک کرد.
واهب 
بیان دیدگاه